Schellevis.net

Waarom mensen blijven downloaden (over HBO in Nederland)

Ik heb het geprobeerd: een betaald abonnement nemen op HBO. Omdat ik het wel zo eerlijk vond om te betalen voor de series die ik waardeer, en omdat dat nu kán. Sinds anderhalf jaar is HBO namelijk ook in Nederland actief; tot die tijd was de enige mogelijkheid om HBO-series direct na de Amerikaanse première te kijken, te vinden in het juridische schemergebied van de torrentsites en usenetgroepen.

Maar nu kan het, dus dan moest ik het ook doen, vond ik. Ik ervaar het zelf namelijk ook als prettig om betaald te krijgen voor mijn werk en die vijftien euro per maand die HBO vraagt, kon ik ook nog wel missen.

Bijna twee maanden verder vraag ik me ernstig af of een abonnement op HBO die vijftien euro per maand wel waard is. Op het eerste gezicht lijkt het een aantrekkelijk aanbod: voor vijftien euro per maand krijg je drie hd-kanalen en kun je gebruikmaken van HBO On Demand en de HBO Go-apps. (Tenminste, dat laatste geldt nog niet voor UPC-abonnees, om onduidelijke redenen.)

Maar het aanbod valt tegen. Zie bijvoorbeeld het aanbod in de categorie ‘Drama’:

Ja, dit is het complete aanbod in die categorie. Van drie van de aangeboden series is het eerste seizoen niet eens te bekijken: daarvoor zul je dus óf halverwege de serie moeten invallen, óf alsnog een torrent/usenet-download opzoeken. (Of de dvd-box kopen, natuurlijk).

In andere categorieën is er hetzelfde probleem. Tot voor kort ontbrak ook seizoen 1 van Game of Thrones; vlak voor de première van het derde seizoen kwam het eerste seizoen er pas bij. Bij Boardwalk Empire werd seizoen 2 dan weer verwijderd toen seizoen 3 begon. Handig. Sowieso verdwijnen veel series na verloop van tijd.

Andere HBO-series missen compleet, zoals The Wire en Entourage. Vooral het missen van The Wire, volgens critici een van de beste HBO-series ooit, is niet goed te praten.

Het is een probleem dat telkens weer de kop opsteekt bij betaalde alternatieven, met Spotify (en misschien Netflix) als uitzondering: het is gewoon niet goed genoeg. Als je binnen vijf minuten op torrentsites alle vijf seizoenen van The Wire kunt vinden en je betaalde dienst heeft die serie niet - je eigen serie, nota bene! - dan ben je simpelweg niet goed bezig.

Toegegeven, één ding doet HBO Nederland goed: nieuwe afleveringen van HBO-series, bijvoorbeeld Game of Thrones, zijn de dag na de Amerikaanse première on-demand te bekijken, inclusief ondertiteling. Maar als HBO wil dat gebruikers die vijftien euro per maand blijven betalen, zal er toch echt flink wat moeten veranderen.

Er is niets mis met advertenties

In een blogpost over betaalmuren schrijft Ernst-Jan Pfauth iets vreemds:

Daar komen Nederlandse kranten binnenkort ook achter. Want om online veel advertentiegeld te verdienen, moet je je journalistieke ziel verkopen. Kijk maar naar buzzfeed.com. De nieuwssite die groot is geworden met kattenfoto’s en de Amerikaanse Frits Wester inhuurde als hoofdredacteur. De wonderkinderen van Buzzfeed haalden afgelopen week 15,5 miljoen dollar aan investeringen op en verdienen in tegenstelling tot Sullivan wél veel geld met advertenties. Terwijl er geen banner te zien is op buzzfeed.com! Adverteerders kunnen gewoon stukken plaatsen, sterker nog, redacteuren helpen ze daar bij. Zo publiceert een pizzaboer de tien beste pizzarecepten.

De discussie over paywalls is een hele interessante, maar het gaat me in dit geval om de vetgedrukte zin. Wat Pfauth schrijft, gaat namelijk best ver: om veel advertentiegeld te verdienen, moet je je journalistieke ziel verkopen. Want kijk maar naar Buzzfeed! Die lui doen dat ook!

Een groot deel van mijn salaris bij Tweakers is indirect afkomstig uit advertentieverkopen, net als dat van mijn circa zestig collega’s. Om zoveel mensen te kunnen betalen, moet je flink wat geld met advertenties binnen zien te harken. Betekent dit dat we onze ‘journalistieke ziel verkopen’? Nee, natuurlijk niet: adverteerders mogen best naast artikelen adverteren, maar wat er in een artikel komt te staan, blijft volledig de afweging van de redactie.

Hetzelfde geldt voor andere online-media die volledig of vrijwel volledig draaien op advertenties. Ik ken geen Nederlandstalige journalistieke media die zo ver gaan als Buzzfeed, en toch zijn er genoeg sites die hun broek kunnen ophouden. Natuurlijk zijn er incidenten - zoals de Microsoft-advertorial met de hoofdredacteur van NU.nl in de hoofdrol - maar ik zie nergens op georganiseerde schaal journalistieke zelfmoord gepleegd worden.

Dat laat onverlet dat advertentieverkoop veel minder geld in het laatje brengt dan een abonnementenmodel: een redactie van 150 à 200 man, zoals De Volkskrant en het NRC die hebben, kun je niet bekostigen met enkel advertenties, zeker niet als het gaat om online-advertenties. Maar dat maakt online-advertenties nog niet vies of ongewenst.